Rhythm of Life op weg

Vitoria, een grote stad met flatgebouwen, grote supermarkten en een groot havencomplex voor ertsoverslag. Zoveel echt grote zeeschepen hebben wij alweer een tijd niet gezien. Op een dag nemen we de bus naar het grote winkelcentrum een paar kilometer verderop. Eindelijk weer eens echte winkels met marmeren vloeren, roltrappen en beveiliging met "oortjes". Na weken van zandpaden, palmhutjes en teenslippers is dit wel een hele overgang. Wij gaan mee in de vaart der volkeren en vervangen onze MP3-speler door een MP4-speler.

Na maanden ankeren, afgezien van de tussenstop in Salvador, is het apart om weer eens in een jachtclub te liggen. Zo'n jachtclub, in het Braziliaanse, is een bijzonder gebeuren. Een groot hek met bewaking rondom een weelderig aangelegd terrein met daarbinnen een soort speeltuin voor gegoede Brazilianen. Naast een groot restaurant, zwembad, speeltuin, sauna, basketbalveld, fitnessruimte en squashbanen is het natuurlijk vooral een jachtclub. Naast de gebruikelijke grote visboten met twee dikke motoren en een rijtje hengelsteunen liggen er ook een 20-tal zeiljachten. Allemaal rond de 25-30 voet. Een grote hal herbergt de kleinere boten zoals de Optimisten, Hobies en zeilplanken.

De club fungeert als buitengebeuren voor expats en goed terecht gekomen, blanke Brazilianen. In de ochtend treffen we aan de rand van het zwembad een groep Engelssprekende moeders, lekker in de schaduw op een stoeltje, kids in het (kinder)zwembad. Een tweetal zwemleraren/trainers ontfermt zich over allerhande pupillen en therapeutisch zwemmers.

Even later lopen we langs het restaurant, rond de tafeltjes op de veranda, brazilianen aan de telefoon of in gesprek met elkaar, drankje op tafel, laptop of schrijfblok in de aanslag. Netwerkers in optima forma.
In het weekend komt de jachtclub tot leven. Het zwembad en omgeving vol met baders en zonnebaadsters. Het restaurant, rond de lunch, vol, eindelijk zitten er ook wat dames. Op het water een aantal Lasers, Hobies en zeilplanken. De visboten achter ons worden vol op gebruikt. In de middag begint een stevige onweersperiode, bakken water hozen naar beneden. Een van de visboten keert in het apocalyptisch geweld terug en legt aan. Keurig staat een van de marinero's klaar met een superparasol om de gasten, met de schoongemaakte vangst, droog terug naar het gebouw te brengen. Twee dagen later treffen we hem weer aan, hij verzameld de blikjes uit alle prullenbakken. Een aanvulling op z'n verdiensten?

De wind zit structureel in de verkeerde hoek. Daarbij is de wind regelmatig ook nog te weinig. Het lijkt of we hier niet meer weg komen. Geen prettig vooruitzicht. Zo leuk is het hier nu ook weer niet. Er lijkt maar één oplossing; zoeken naar een weergat waar in we in ieder geval met weinig tegenwind het (grootste) stuk op de motor kunnen varen. Straks halen we weer een weerbericht op. Misschien zien we dan een gaatje opduiken. De herfst is vroeg hebben we het gevoel. Halverwege het jaar willen we in Buenos Aires zijn; nog 1300 mijl.

Rare lui die Brazilianen; of eigenlijk het Braziliaans. In de supermarkt kopen we een stuk rood bruin glimmend gerecht dat nog een maand goed blijft. We denken te lezen dat het cacao bevat. Lijkt ons wel lekker bij de thee; een nieuwe maand dus we hebben wel weer wat "verdiend". Aldus wordt een paar uur later het lekkere hapje aangesneden. Na een grote hap genomen te hebben uit het "cacao"brood stellen we vast dat we een hapje jam hebben genomen. Onze lekkernij is gewoon een stijve soort jam; lekker in plakjes op het brood. Weer wat geleerd.

Nog steeds in afwachting van het weergat trekken we er een dagje met de bus op uit. Op naar Domingos Martins, één van de toeristische attracties van Espirito Santo, vlak bij het National Park Pedra Azul. Het dorpje is in 1846 gesticht door een groep Duitsers uit Pommeren en is in de jaren daarna, verder aangevuld met andere Duitstalige families. Naast het Braziliaans is het Duits en vooral het oorspronkelijk Pommers er een levende taal. We vangen het gesprek op van een paar oude mannen op een bankje. Het is Duits maar er is geen touw aan vast te knopen. In het dorp is zeker de helft van de winkels nog van eigenaren met Duitse achternamen. Heel bijzonder. We kunnen vrijwel de hele dag in het dorp terecht in het Duits. Heel soms komt de bestelling niet over en moeten we het in het Braziliaans herhalen. Zoals de taal zich in die anderhalve eeuw, los van het "moeder"Duits eigenstandig ontwikkeld, zo is ook de betekenis van apfelstrudel en cappuccino aan deze kant van de oceaan, na het vestigen van de eerste Duitse kolonisten, een eigen leven gaan leiden. We herkennen het maar vagelijk.
Het is een bijzonder dorpje dat ingeklemd tussen twee heuvelruggen, aan het eind van een dal lijkt te liggen. Aan beide kanten van de weg vakwerkhuizen met soms zelfs bloembakken met geraniums aan het balkon. Het geheel lijkt zo weggehaald te zijn uit Tirol.

We brengen een bezoek aan Dr. Roberto Kautsky, de 85-jarige Orchidee en Bromelia deskundige van wereldfaam en één van de meest ingevoerde specialisten in de flora van het Atlantisch Regenwoud. In de afgelopen tientallen jaren heeft hij op verschillende plaatsen op de wereld, maar vooral in Brazilië, honderden nieuwe planten, met name orchideeën en Bromelia's, ontdekt, gefotografeerd en beschreven. Daarnaast heeft hij een groot aantal orchideeën verder gekweekt en gekruist en ook de hybriden weer beschreven (en van z'n naam voorzien). We brengen een middagje met hem door. Z'n bromelia en orchideeënkas is een lust voor het oog. Er bloeit niet veel meer, het is herfst, maar de oase van groen met her een der een bloem is imponerend. Vooral het idee dat je links en rechts tegen het enige nog bekende exemplaar ter wereld aan kijkt is bijzonder. Bij bijna iedere plant verteld Kautsky z'n verhaal. Hij nodigt ons niet in z'n huis uit. We mogen buiten blijven staan. Via de open slaande ramen van z'n huis neemt hij ons mee in  z'n leven. Telkens weer een ander open raam laat ons stukjes van z'n werk zien. Dan weer toont hij ons de boeken en andere publicaties van hem of waar aan hij heeft meegewerkt; dan weer toont hij ons z'n insecten verzameling; dan weer de fotowand met foto's van veel van zijn ontdekkingswerk, dan weer vertelt hij en passant over de vissen, reptielen, kikkers, cactussen en dergelijke die door hem zijn ontdekt en beschreven en z'n naam dragen.

Hij is een bijzondere gedreven man die heel z'n hart en ziel verpand heeft aan z'n planten. Ooit toen voor een cacaoplantage een stuk oerwoud sneuvelde spitte hij eigenhandig alle bijzondere planten in dat stuk oerwoud uit en zette ze succesvol uit in een eigen stuk oerwoud achter zijn huis. Hij wordt duidelijk ouder. Na een val is hij inmiddels wat slechter ter been. Hij kan niet zo makkelijk meer z'n bos in. Nu legt hij naast z'n huis bananen klaar voor de apen. Elke avond komen uit "zijn" oerwoud de apen nu naar hem toe. Zo blijft hij bij ze.

Eindelijk hebben we een weergat. Na het verlaten van Vitoria zeilen we naar Rio de Janeiro. Het lange wachten wordt beloond. We verlaten de 4e rond de middag Vitoria. Na een wat knobbelig begin kunnen we al snel zeilen. De eerste 24 uur verlopen prima. Dan is de wind op. Er is veel scheepvaart die keurig voor ons uitwijkt. De AIS (Automatic Identification System) bewijst goede diensten. Automatisch krijgen we, elke paar minuten, alle benodigde informatie over de schepen om ons heen op de computer. Het is verplicht voor schepen groter dan 300 brt. Vooral 's 'nachts is het een goed hulpmiddel om de koers, snelheid en naderingsinformatie van de om ons heen varende tankers en vrachtschepen te overzien. Je zou bijna vergeten uitkijk te houden, zo makkelijk varen de "wybertjes" met informatie over de computer. Er is alleen één maar. Je kunt hem uitzetten (we worden verrast door een grote vrachtvaarder die niet op het scherm verschijnt) en vissers, jachten, sleepboten en marineschepen zijn niet met AIS uitgerust. Uitkijk houden blijft dus belangrijk.

We liggen in Niteroi bij de Iate Clube Naval Charitas; goedkoper en rustiger. Het zeilgebied hier wordt gekenmerkt door windstiltes in deze periode. Als we aankomen zien we de Samba al liggen. Susy, een oud vertrekker komt al snel naar buiten om ons te verwelkomen. De dagen erna zorgt Susy dat we overal kunnen komen, geeft ons raad, neemt ons mee naar de start van de Volvo Ocean Race en laat ons vanaf de bergen zien hoe mooi de omgeving is.

De volgende dag lopen we na het bezoek aan de Capitania dos Portos door de oude stad. Het bezoek aan de moderne kathedraal, zo kort voor de Pasen, is bijzonder. Na het bezoeken, de afgelopen weken van een aantal Braziliaanse katholieke kerken is de indruk van deze kathedraal overweldigend. Het gebouw wijkt in bijna alles af van het beeld van een kathedraal of kerk. Het ontwerp lijkt van buiten te zijn afgeleid van het ontwerp van de koeltorens van de DSM of de Hoogovens. Van binnen is het de enorme leegte van het gebouw, gecombineerd met de gigantische glas-in-loodramen die indruk maken. Summier, strak stilistisch zijn de panelen van de kruisweg in kleine stenen reliëfs van 1x1 meter tegen de wanden van de kathedraal aangebracht. Een gigantisch Christusbeeld hangt aan kabels vrij in de lucht, meters boven het altaar.

Rio, althans een heel klein stukje daarvan, is in de ban van de Volvo Ocean Race. Wij lopen naar Marina de Gloria en willen nu met eigen ogen wel eens zien wat we indertijd tussen Fuenteventura en Gran Canaria al langs zagen varen. Het is spectaculair om de boten nu van dichtbij te zien. De voorbereidingen voor de volgende etappe zijn in volle gang. Er wordt gezeuld met zeilen en zwaarden, gesleuteld aan masten en vooral veel getraind. We komen natuurlijk speciaal voor de Delta Lloyd. Er is weinig wind dus we zien ze niet trainen. Bij het Delta Lloyd team halen we een pakje op. Moniek heeft via een andere DL collega voor ons een enveloppe met wat reserve onderdelen geregeld die we in Rio kunnen ophalen. We bekijken ook de rest van het Volvo Ocean Camp. Het is vooral een mediacircus met veel TV-camera's her en der. We ontdekken dat het dorp qua beveiliging zo lek is als een mandje. Tot twee keer toe wandelen we wat "Braziliaans voor dummies" brabbelend het terrein op langs de wachtposten, zelfs langs een expliciet verboden toegang poort. Pas bij het mediakwartier blijkt onze niet aanwezige accreditatie een probleem. Gelukkig kunnen we via de mobiel alsnog onze "media"contactpersoon spreken zodat we alsnog ons pakje krijgen.

Wat is Rio zonder Copacabana? Zien en gezien worden. We gaan op een dag naar Copacabana. Helaas miezerig en regenachtig, dus geen mooie jongens en meiden op het strand. Het is paasvakantie en eigenlijk ook herfstvakantie. Het is wat verwarrend. De vakantie is net begonnen, "Witte Donderdag" is de eerste dag. Geeft de jachtclub de eerste dagen van de week een wat verlaten herfstbeeld met veel boten in het plastic en links en rechts wat medewerkers van de club die reparaties verrichten; vanaf het begin van de vakantie nu is het ineens een groot levendig voorjaarsspektakel van surfplanken, bootjes, motorboten die in het water gelegd worden, zwembaden vol met zwemmers, gevulde BBQ zitjes etc. De komende dagen is het vol op de club met paasontbijten, brunches en dergelijke. Het weer helpt ook een handje. Na een paar dagen met af en toe een degelijke regenbui is het sinds een paar dagen zonnig en warm. Onder de bimini is het een graad of 35. Christien gaat met Susy naar de markt terwijl Diederik bij Ryan en Stefanie, een Amerikaans/Duits zeilpaar allerlei informatie over Chili en Patagonië op doet. 's Avonds gaan we samen nog eens terug. Nog meer tips, verhalen ( en kopieën). Twee dagen later praat de internationale bemanning van een passerend Frans jacht ons bij over Kaap Hoorn en Antarctica. Ons sociale leven draait op volle toeren.

Bladerend in de Lonely Planet komen we notities tegen over de vroege kolonisten in Brazilië, ditmaal Zwitsers. Nadat we vorige week een Duitse dorp bezocht hebben blijft ons dat verbazen. Natuurlijk kennen we de verhalen van de oorspronkelijke bezetters van de verschillende Afrikaanse, Aziatische en Zuid Amerikaanse landen die in een mengeling van veroveren, oorlog voeren en ontdekken zich hele stukken continent toe eigenden om vandaar uit handelsposten te vestigen, handelsroutes te openen en producten uit het nieuw veroverde land naar het oude Europa te brengen. Ook kennen we natuurlijk de geschiedenis van de 20e eeuwse emigranten die deels uit armoede en honger (Ieren begin 20e eeuw), of om afstand te nemen van het kapotte en verkreukelde Europa (jaren 50 en 60 vorige eeuw), op de vlucht voor het "Rode gevaar" (zelfde perode), op de vlucht voor de geallieerden (nazi's), of gewoon omdat ze het gevoel hebben dat Europa vol is en teveel verstart met regels (laatste decennia). De emigranten dorpen die her en der in Brazilië zijn ontstaan zijn van een hele andere orde. Kort na de Franse overheersing van Europa, begin 19e eeuw, ronselde de toenmalige koning van Portugal het en der in Europa, inwoners van andere, Portugal op dat moment niet vijandig gezinde landen, om zich te vestigen in Brazilië. Je probeert je dat voor te stellen. Een afgezand van de koning die op een avond in de herberg van een dorp in Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Italie, Nederland mensen verleidt zich te komen vestigen in dat verre Brazilië. Wat zou hij geboden hebben? Een stuk grond? Goudstukken? Wat zou hij ze hebben laten zien? Een schilderij? Een tekening? Meer vast niet. Nog eens wat anders dan het DVD'tje dat je nu mee krijgt om thuis met het gezin nog eens te bekijken; of het proefbezoek dat je alvast eens aan je nieuwe dorp of streek kunt brengen als fase in het oriënteren.

Wat is het dat deze mensen heeft bewogen? De meeste zullen nog niet verder gekomen zijn dan hun eigen dal; eventueel het naast gelegen dal. Wat stelden zij zich voor van hun reis. Eerst, dagenlang, met paard en wagen naar de haven. Dan een zeilschip, maanden onderweg, naar het "einde" van de wereld. En daarna nog eens, per wagen, te paard, lopend langs wegen vol "inboorlingen", indianen en menseneters". Op weg naar hun "nieuwe" land. Een land dat ze steen voor steen moesten opbouwen. Waar ze hun plek, hun weiland, hun akker, boom voor boom moesten bevechten. De eerste jaren in een voortdurend duel met de omgeving, de overwoekerende natuur, de jaguars en roofvogels die het op hun vee voorzien hadden, de indianen die ze weggejaagd hadden. Wat heeft deze mensen bewogen? De armoede, ondernemerszin, de vlucht van de karige akkers?

Natuurlijk, vele Engelsen, Fransen, Hollanders, Spanjaarden en Portugezen gingen hen in die eeuwen al voor; zij deden het alleen voor hun eigen volk, hun eigen koning, hun eigen vaderland. Anderen, geestelijken, trokken de wereld in met alle risico's van dien, maar wel gedreven door gevoel voor hun kerk.
Maar wat hen heeft bewogen om voor een vreemde koning huis en haard te verlaten?

De Paaszaterdag start de volgende etappe van de Volvo Ocean Race. Vanaf een terrasje in Niteroi hebben we een mooi overzicht over de baai. Helaas geen heldenrol voor "onze" DL, na een mooie voorstart positie zakken ze door de vuile wind van de Green Dragon en een aantal slechte slagen op de tegenstroom al snel naar een 7e positie. Enige voordeel is wel dat ze wat hebben om zich de komende 14 dagen in vast te bijten; de spiegels van de andere boten.
Met Pasen gaan we, geheel in stijl, naar het bekende Christusbeeld boven op de berg boven Rio. Heel toeristisch maar op Paasochtend wel een mooie gedachte.

De maandag na Pasen is een gewone werkdag. Over een aantal dagen krijgen we een periode met "slechte"winden. We willen door naar Ilha Grande. Omdat we tot het eind van de maand in die omgeving willen blijven kiezen we voor om alvast ons visum en het visum van de boot te laten verlengen. Ons vertrek aankondigen bij de Capitania dos Portos, gaat nog vrij vlot. We geven aan dat we meteen naar Forianopolis willen. Ver weg maar we hebben ontdekt dat als je de tussenliggende havens niet opgeeft je in een aantal gevallen ontsnapt aan de plicht je overal in iedere belangrijke haven "in" te klaren en een aantal dagen later weer "uit" te klaren. Een tip voor toekomstige Brazilië zeilers.

Daarna beginnen de problemen. "'s lands wijs; 's lands eer" zegt het spreekwoord. Wat ons betreft krijgt Brazilië voor de gang van zaken rond om de visumverlenging weinig "eer". Een paar weken geleden spraken we een Braziliaan. Hij waarschuwde ons er al voor "Brazilië is kampioen bureaucratie; overal moet je een formulier voor indienen". We vinden na enig zoeken de Policia Federal. Daar blijken we niet te moeten zijn en worden via de passengerterminal van de cruiseboten  uiteindelijk door gestuurd naar het internationale vliegveld. Ondertussen moet ook de verblijfsvergunning van de boot verlengd worden. Dat kan niet op het vliegveld (logisch) maar moet in de haven bij de Receita Federal. In principe moet je eerst je eigen persoonspapieren in orde hebben voor de boot verlengd kan worden. Na lang zoeken vinden we het havenkantoor van de Receita Federal in een loods, "13", helemaal achterin de havens. Gelukkig is men na enig aandringen bereidt de verlenging te geven als we beloven meteen daarna naar het vliegveld te gaan voor onze eigen verlenging. De dag eindigt op het vliegveld waar we na het invullen van een eigen verlenging formulier naar een internetcafé moeten voor het invulllen en printen van een ander formulier dat daarna weer bij een bank aangeboden moet worden om te betalen. Met het betaalbewijs krijgen we uiteindelijk bij de Policia Federal de verlenging van ons visum.

Uiteindelijk houdt deze omslachtigheid ons de hele dag bezig. We bezoeken 14 verschillende kantoren en balies; benutten een reeks aan bussen, taxi's en veerponten en kunnen maar moeilijk de stoom binnen de oren houden. Een pluspunt, dat mag gezegd worden, is de behulpzaamheid in de loop van de dag, ook in het Engels, van de verschillende chauffeurs en ambtenaren etc.

We nemen na afloop een kopje koffie, nemen de bus weer terug naar Rio, pakken de pont naar Niteroi, doen boodschappen -nee het is helemaal niet erg om een half uur voor de kassa te wachten omdat de rij lang en de juffrouw traag is- en zijn uiteindelijk om 18.00 aan boord terug.

In de ochtend stijgt de barometer ineens heel snel. Daarna hebben we een uur veel wind en regen. De barometer zakt geleidelijk weer terug, de wind valt weg en de zon verschijnt. Na een ochtend vol regen en wind lopen we een stuk naar een van de andere stranden. Op weg naar een plek op het strand om het bootje achter te laten breekt één van de roeiriemen. Nadat we aan boord de reserve riemen halen breekt prompt van de andere riem de pen waarmee de riem aan de bijboot vast zit. Uiteindelijk komen we peddelend terug.

Wat opvalt op het eiland is dat de palmen langzamerhand uit de vegetatie van het Atlantisch Regenwoud beginnen te verdwijnen. Nieuw, sinds Rio, is dat er ineens cactussen op drogere plaatsen beginnen te groeien. Op onze weg kruisen we een groep aapjes. Nauwelijks 20 cm groot snellen ze door de bomen boven ons. Op een gegeven moment zitten ze zo dichtbij dat ze zelfs de banaan uit je hand eten. Hebben ze duidelijk al meer gedaan. Uit oogpunt van natuurbeheer een slechte zaak.

In het voorbereidingspakket voor vertrekkers zou eigenlijk een cursus beachlanding moeten zitten. We liggen vlak voor het strand en denken slim even aan de kant boodschappen te doen. De heenweg naar het strand gaat goed. Christien wordt met vrijwel droge voeten op het strand afgezet. Ook als Diederik vertrekt om aan boord nog wat te doen gaat het goed. In een variant op de start van de éénmansbob wacht hij tot er een rustig moment in de branding zit; sprint achter de bijboot aan; brengt hem op snelheid en springt soepel en elegant met souplesse in de bijboot om meteen te gaan zitten en weg te roeien. Hoe anders gaat het een halfuur later. Methode tweemansbob. Het bootje wordt met z'n neus in de golven gelegd; Christien gaat alvast voorin zitten; Diederik neemt een aanloop en brengt de boot op snelheid een dan....... slaat de boot om; Christien staat tot haar oksels in het water, de boot ligt op z'n kant, kortom een en al ellende. Als Diederik de boot daarna, met hulp van een local de boot weer lanceert staat ook hij tot aan z'n kruis in het water. Gelukkig hebben de eieren alles overleeft. We moeten nog veel oefenen.

Na weer een rollende nacht vol deining en in het permanente geraas van de branding achter ons op het strand steken we de baai over en gaan voor anker bij Ubatuba. Tijd voor boodschappen. Onderweg hebben we de was alvast gedaan. Nu we geen generator hebben is ook de wasmachine buiten gebruik. Handwas, met de hand wringen en in de zon laten drogen. Het is niet anders.

Er wordt wel eens beweerd dat de elektronica aan boord een levensduur heeft van 5 jaar. Helaas heeft de koelkast dit ook begrepen. Na ruim 5 jaar lijkt de elektronica van de koelkast nu definitief het leven te hebben gegeven. Weer een ding op onze vernieuwingslijst voor komende zomer. Het houdt nog niet echt op. Waarschijnlijk zullen we ons de komende weken nu met ijsblokken moeten bedienen. IJs van boven erin en een paar dagen later als water er weer uit.
Onze Braziliaanse telefoon moet dringend opgewaardeerd worden. We hebben al een tijdje de opwaardeerkaarten in huis maar durven ze nog niet te gebruiken. Ons Braziliaans is niet goed genoeg om een snelsprekende telefooncomputer met een keuze menu te kunnen verstaan. Christien heeft de oplossing. Aan de wal, we moeten toch ijs halen, gaan we op zoek naar een kiosk/tijdschrift en telefoonkaart verkoper die ook adverteert met onze "provider" Tim. Na enig zoeken vinden we er een vlak bij de haven. Christien legt uit dat haar "poco braziliano" te weinig is om een telefooncomputer te bellen en vraagt de man het te doen voor ons. Na een kwartier is allemaal in orde. Ons tegoed is weer opgewaardeerd.

We varen verder naar de besloten baai bij Ilha Anchieta. Ondertussen passeren we ook de Steenbokskeerkring en verlaten de tropen. Anchieta is een eiland met een rijke historie. Oorspronkelijk, net als op zoveel andere plaatsen, een Indianen gemeenschap die door de Portugese en Engelse bezetters al snel is weggejaagd. Een aantal eeuwen later een gevangenis kolonie die in 1955 is gesloten na een bloederige opstand (1952). Nu is het een natuurbeschermingsproject. Aardig is dat naast de bovengrondse natuur (wederom Mata Atlantica) ook de onderwaternatuur ruim onderwerp van bescherming is. Een van de uitgezette routes is een snorkelroute van 750 meter langs koralen, annemonen, weekdieren en vissen.

Soms is het oerwoud net een plantenkas. We lopen verschillende paden. Het heeft geregend. De paden zijn nat en glibberig. De geur van vochtig hout en rottende planten is niet te ontkennen. Waar je kijkt groeien varens. In tegenstelling tot onze varens in Nederland, zonder dopluis. Om ons heen meters hoge bamboe's, grondpalmen, lianen, cactussen en bromelia's. Een enkele grote palm steekt er nog boven uit. Er groeien veel felrood bloeiende abutulon's. In de lage vochtige delen komen we zelfs Diffenbachia's tegen. Typische jaren 70 planten. Over de Diffenbachia ging ooit het verhaal van een klein kind dat voor koe speelde en het mooie grote groen/witte blad van de diffenbachia op at. Aan het herkauwen is de kleuter nooit meer toegekomen.
Het wemelt van de, grote, vlinders. Christien doet voortdurend pogingen ze met open vleugels op de foto te krijgen.
Bij de start van onze tocht kunnen we nog even het goede pad niet vinden. We struinen door de resten van de voormalige gevangenis. We bekijken de cellen. Om koud en mistroostig van te worden. Hoewel al 50 jaar gesloten ademen de cellen en latrines een sfeer van misserabele omstandigheden. Even later lopen we aan tegen de ruines van de bijgebouwen. Soms is het oorsponkelijk doel van de gebouwen nog herkenbaar. Vaker lukt dit al niet meer. Het oerwoud heeft in 50 jaar veel gesloopt. Op een wat hoger gelegen gedeelte, vlak bij de resten van een losstaande wat grotere woning staat een kapelletje. Een gedenksteen herinnert aan de 10 militairen en burgers die bij de gevangenisopstand van 1952 zijn omgekomen. Over de gevangenen wordt niet gerept.

Voor we vertrekken lopen we nog één keer een pad. Het eerste gedeelte van het pad loopt door een beboste vlakte kort achter het strand. Tussen de lage struiken en bomen hipt snel een knaagdier weg. We moeten nog eens nagaan welk dier het is. De Braziliaan noemt het een Capivara. Een 30 cm groot knaagdier dat het midden houdt tussen een supermuis (maar dan zonder staart) en een konijn (maar dan zonder grote oren) en een cavia.
Al snel loopt het pad verder tussen de metershoge bamboe. Het was ons al eens eerder opgevallen maar dit keer, met windstilte, is het helemaal opvallend. De bamboe maakt geluid. Geen ruisen van het blad, geen doffe grondtoon als je over de "pijpen" blaast, maar het geluid als of de boel op in storten staat. De eerste keer dat we een aantal maanden geleden dit hoorden hebben we een tijd gezocht waar de bamboe nu bezig was af te breken. Continu kraakt het als of een oude houten vloer wordt belopen. Inmiddels zijn we er aan gewend en kijken we niet meer schichtig om ons heen. Toch blijft het apart zo'n bamboebos dat geluid maakt.
Het pad eindigt in een nauwe kloof vol waterstroompjes, tropische palmen, lianen, gatenplanten, varens, glibberige rotsen, korstmossen, bromelia's en dergelijke. Een smal pad langs de rotsen met aan één kant een leuning van bamboe voorkomt dat we uitglijden. We missen de apen en gekleurde vogels. Net als of je in BurgersBush ronddwaalt.
Na de kloof lopen we zo het strand op. Twee vissers drogen hun net. Drie gieren hippen rond en wachten op hun beurt. Iets verder op slaan de golven kapot op de kust.

Na tijden van afwezigheid spotten we eindelijk weer eens dolfijnen. Een wolk visjes springt een paar honderd meter van ons op. Een groep van zeker 5-7 dolfijnen is op jacht voor hun maaltijd. Zeker een uur houden de Amazone dolfijnen ons bezig. Een fregatvogel probeert ook een opgejaagd visje mee te pikken. Zonder succes overigens.

We zeilen verder naar Saco da Ribeira. Er is weinig wind. Op het zeil varen we 1 knoop. Genoeg om even de motor (accu laden) en de watermaker te laten draaien. We gaan voor anker bij Saco do Pereque Mirim( 23.29.642/045.06.273) bij een strandje met aardige woningen. Vermoedelijk tweede huizen in de tropen. We liggen 500 meter boven de Steenbokskeerkring.

We liggen op "chique", vlak voor een klein strandje waar je niets mag. Geen voetbal, geen tennis, geen barbeque, geen dieren uitlaten; niets. Naast veel mooie huizen zien we gelukkig een weggetje op het strand uitkomen. Met de bijboot roeien we er naar toe en trekken het bootje op het strand. Lopend, sandalen, oude rugzak, versleten korte broek/shirt wandelen we het strand af het weggetje op. Het was ons gisteravond al op gevallen dat er nauwelijks licht brandde in de huizen achter ons. Nu wordt duidelijk waarom. We zijn geland in een zeer luxe, goed beveiligde villa wijk vol tweede huizen. Overal zijn de blinden gesloten. De bewoners zijn niet thuis. In de tuinen en de huizen waar we langs lopen is het personeel op grote schaal bezig. Tuinen worden onderhouden, zwembaden bewaakt, huizen gelucht en verbouwingen uitgevoerd.
Na een paar bochten lopen we aan tegen de bewaking. Een paar stevige slagbomen versperren de weg. We doen of onze neus bloedt en vragen gewoon de weg naar de supermarkt. Allervriendelijkst wordt ons de weg gewezen.
Op de terugweg, een zak vol broodjes en 5 kilo ijs in de rugzak, worden we hartelijk begroet. Al van afstand wordt de slagboom voor ons open gedaan. We kunnen zo doorlopen. Net of ze ons al kennen.
Op het strand wordt alles duidelijk. Tussen de bomen hangt het vol met beveiligingscamera's. We zijn al een paar uur eerder gespot. Kennelijk kan ons jacht er mee door in deze entourage.

We treffen mooi weer; volop zon, geen wind, blauwe luchten. Een flinke hoeveelheid werkzaamheden vraagt om aandacht. De website moet worden bijgewerkt en worden voorzien worden van foto,s, de aangroei op de waterlijn van de boot moet er nodig weer eens afgeborsteld worden, het brood is op, de ijsblokjes in de koelkast schreeuwen om verversing, de cake is op. Kortom werk aan de winkel. 's Avonds zitten we met een boek beneden in de kajuit. De avonden worden best fris met een graad of 15 en de steekvliegen doen zich buiten tegoed aan ons. Daar hebben we geen zin meer in.

Er komt een depressie aan en er staat een paar dagen behoorlijk wat tegenwind. We zijn er aan toe om de heuvels, de tropische eilandjes, de palmen en de idylische baaitjes achter ons te laten. Met de bus rijden we een stuk langs de kust, zuidwaarts. Voor het eerst komen we ook weer naaldbomen tegen. Nog wel verspreid en als "geplante" afrastering. De natuur begint naast z'n tropische kenmerken ook wat meer van de subtropen te laten zien.
Het is boeiend het landschap- heuvels, diepe dalen, uitgesleten rivier beddingen- nu ook eens achter de kustlijn te kunnen bekijken. We stappen uit in Caragua, een grote badplaats waar het seizoen duidelijk voorbij is. Het weer is nog prima, korte broek en sandalen. De toeristen zijn weg. De kermis staat stil; de terrassen zijn leeg. We werken de website bij, brengen en halen de mail en snuffelen wat op internet.

In een kilo restaurant eten we onze lunch. Een redelijk tot goede maaltijd voor een goede prijs. Wel wat zout maar dat merken we 's nachts pas. Het verhaal gaat dat het fenomeen "kilorestaurant" ooit ontstaan is omdat de Braziliaanse man een behoorlijke keuze wil hebben bij z'n maaltijd. Om nu te voorkomen dat z'n vrouw telkens met bergen gerechten blijft zitten die hij die dag niet verkiest, is het kilo restaurant ontstaan. Inderdaad met een zeer ruime keuze. Naast een salade bar met zeker 20 bakken, zijn er minstens 15 soorten vlees, vis, kip en de nodige pasta's, frites, aardappelvormen, rijst etc. Natuurlijk ontbreken de traditioneel Braziliaanse rijst/bonen/casave niet. Een toetjesbar met een 20 tal verschillende nagerechten en een ijscokar sluit de mogelijkheden af. Kiezen is moeilijk; beperken nog lastiger. Afrekenen is simpel; het gewicht van je bord bepaald de prijs.

De bus is stampvol op de terugweg. Hij stopt veel en geeft volop ruimte rond te kijken. Hoewel we net lezen in de krant dat de winst over 2008 van Petrobras, de Braziliaanse oliemaatschappij door de wereldwijde crisis met (slechts!) 20% is gedaald, lijkt het Brazilië als economie nog goed te gaan. Overal wordt gebouwd. Op talloze plaatsen langs de weg zijn kleine industrieterreinen vol met roestige loodsen en gammele garage's. Naast een beperkt aantal autodealers zijn het vooral de bedrijven die doen in bouwmaterialen en bouwgerelateerde zaken die zeker 80% van de industrieterreinen vullen. Naast stenen, zand, beton en elektra zijn het vooral de zaken die doen in badkamers, keukens, zwembaden, ramen/deuren, aluminium puien en profielen, tegels en marmer die het gezicht bepalen.
Brazilië bouwt en investeert dat is duidelijk. Er is alleen één maar. Alles gaat op afbetaling. Overal staan borden met de prijs in termijnen; in een winkelcentrum moet je moeite doen om te zien wat iets echt kost. Ooit kwamen we in een supermarkt waar je zelfs de kassabon in termijnen mocht voldoen.
IJsland ligt kennelijk heel ver weg.

Na twee dagen is de krachtige zuidwesten wind voorbij. We liggen nog uitgebreid te rollen op de resten van de deining. Na een dag opgesloten zitten aan boord wordt het tijd weer eens wat eten te halen. Uiteindelijk willen we zodra de wind echt draait vertrekken richting Paranagua. In tegenstelling tot de eerste dagen in de baai staat er nu, door de nog aanwezige deining, een redelijke branding op ons strandje. Hoe redelijk kunnen we vanaf de boot niet goed zien. Er springen af en toe wat exploderende golven en het water stroomt op het strand een heel eind richting huizen. Er passeren verschillende scenario's. Gaan we met z'n tweeën; gaat één van ons alleen; verleggen we de boot en gaan we elders voor anker waar minder branding lijkt te staan. Uiteindelijk besluiten we dat Diederik alleen gaat. Rugzak en kleren goed weggestopt, oudere bril op, ankertje en lijnen goed vast gebonden. Hij roeit met krachtige hand naar de branding. Klaar om z'n kans af te wachten. Maar helaas, voor hij het door heeft breekt er een golf. Een lawine van water sleurt hem richting het strand, lanceert het bootje en duwt het geheel, met de bemanning erbij over de kop. Versuft, drijfnat en vooral zonder bril wordt Diederik op het strand geworpen.

Na het boodschappen doen rest nog slechts de terugweg. Dan pas wordt duidelijk hoe hoog de branding inmiddels is. Als alles weer netjes in de tas voor in de bijboot is opgeborgen, begint Diederik aan de terugtocht. Na enige tijd lijkt er een gaatje in de branding aan te komen. Hij neemt een aanloop, duwt de boot in zee, methode éénmansbob. Helaas te vroeg. Door een nieuwe lawine van water wordt de hele boel wordt weer terug gegooid op het strand. Bootje vol water en nog geen meter op geschoten. Nieuwe kans. De zelfde procedure; wachten op een gaatje, aanloop,in het bootje springen als een gek gaan roeien en...... dan breekt de roeiriem. Weer breken de golven en stort een lawine van water in het bootje. Diederik vindt zichzelf helaas even later met bootje, half vol water op het strand.

Een derde poging. Het moet anders. Immers met slechts één riem als peddel kom je niet zo snel weg uit de branding. Dan maar zwemmend. Bootje weer leeg gemaakt; zand uit de ogen geveegd; bootje half drijvend klaar gelegd; wachten op een gaatje; heel snel de zee in sprinten; door de branding heen zwemmen; achter de branding heel snel bootje aan de ankerlijn naar voren trekken, in het bootje klimmen en gaan peddelen.

Driemaal is scheepsrecht. Het bootje is door de branding; het peddelen werkt en heel langzaam komen bootje en bemanning richting Christien die dit alles met leed aan gezien heeft. Dan komt de echte redding. Christien springt in het water en zwemt naar Diederik toe. Gezamenlijk peddelen, zwemmen en duwen we daarna het bootje naar huis.

De volgende dag lichten we het anker. Op naar Paranagua.