Rhythm of Life op weg

Net voor het nieuwe jaar lopen we Stateneiland aan. Hier beginnen we onze Patagonische verkenning. Stateneiland is onbewoond, alleen een post van de Prefectura/Armada houdt de wacht op het eiland.

We genieten een aantal dagen, in Puerto Hoppner, van de pure natuur van Stateneiland. Weer, wind en kilte wisselen elkaar af. De natuur om ons heen is woest en grillig. We maken een aantal wandeltochten door het ruwe landschap. Het lopen op het eeuwenoude, verende mos/heide tapijt is even wennen. Iedere stap is het onduidelijk hoe ver je weg zakt. In dit landschap waarin de natuur zich zelf moet onderhouden wisselen mossen, veen, heide en lage struiken af met dode bomen, rotspartijen en beekjes. Boven ons zweven twee Condors. Op lieslaarzen; respectievelijk met een waadbroek aan worstelen we ons door de begroeiing. Dankzij de gps komen we weer op het juiste punt uit bij de bijboot. Regen, wind en zonneschijn wisselen elkaar af. De nacht temperaturen liggen dicht bij het vriespunt, in de heuvels boven ons valt verse sneeuw. De dagtemperatuur ligt soms op 15 graden, soms slechts op 8.

Stateneiland is vernoemd naar de Staten van Holland. Het werd "ontdekt" door LeMaire en Schouten op hun expeditie in januari 1616. Op 26 januari, bijna 394 jaar voor ons, voeren zij de zeestraat in die Vuurland; Tierra del Fuego; scheidt van Stateneiland, Isla de los Estados. Zij noemden, de zeestraat naar Le Maire, de koopman Isaac, opdrachtgever van de expeditie. Tot op de dag van vandaag heeft de straat deze naam, Estrecho de Le Maire, gehouden. Later, begin 19e eeuw zeilde bijvoorbeeld ook Darwin, met Fitz Roy en de Beagle door deze straat en ging aan de overkant in Bahia Buen Suceso aan wal.

Na een paar dagen tekent zich een stormdepressie af op de weerkaart. We kiezen ervoor Stateneiland weer te verlaten en naar het vaste land van Tierra del Fuego te gaan. Weer te vroeg naar onze zin maar het ziet er naar uit dat het na de stormdepressie nog lang zal duren voor er weer een nieuw geschikt moment voor de oversteek aanbreekt. We hebben onze eerste kennismaking met de kelpvelden op de ankerplaats. Na een kwartier snijden en hakken in de planten zijn we vrij. Het zal nog vaak hierna gebeuren bij vertrek; eerst snel de lijnen weghalen en daarna bij het anker opgaan de kelp rondom het anker verwijderen.

Slechts de straat van Le Maire met zijn sterke noordooststroom (tot 5 knoop) scheidt ons van onze bestemming. In de vroege ochtend van Nieuwjaarsdag verlaten we Hoppner. In de stromende regen halen we de lijnen naar de wal weg, hangen de bijboot achter onder de beugel en varen voorzichtig op het moment van tijkentering de 10 meter brede toegang uit. Op de beide eilandjes bij de entree zitten de duizenden Imperial Commoranten in de druizelende regen het nieuwe jaar te verwelkomen.

We hebben geluk, al snel na vertrek begint de snelheid op te lopen. Strak aan de wind snellen we met 11 knoop naar de overkant. Een tocht van rond de 70 mijl. In tegenstelling tot de verwachting staat er een zuidwestgaande stroom. Ondanks de zuidelijke wind hebben we weinig last van de korte onaangename golfslag. De pilot waarschuwt voor staande golven van meters hoog. We hebben gewoon geluk en komen ze niet tegen. Onderweg nog een spectaculaire show van Peale's dolfijnen. Ze springen uit het water en laten zich, als bommetjes, op hun zij neerkomen. Al aan het eind van de middag kunnen we het anker laten vallen in Bahia Aguirre/Puerto Espanol. De baai ligt open naar het zuidoosten zodat we een wat rollerige nacht hebben op de oceaan deining.

De volgende ochtend staan we opnieuw vroeg op. Om 6.30 varen we alweer zodat we het volgende stuk achter de rug kunnen hebben voor het storm en regenfront over ons heen trekt. We motorzeilen langs de zuidkust van Tierra del Fuego. Baai na baai; kaap na kaap trekken aan ons voorbij. We zijn op weg naar de meest oostelijke beschutte baai in het Beagle kanaal. Af en toe worden we opgeroepen door de Armada/Prefectura. Dan weer Argentijns, dan weer Chileens. Overal dezelfde vraag; scheepsnaam, roepletters, vlag, aantal opvarenden, laatste haven, bestemming, tijdstip van aankomst?

Om 16.30 gaat het anker erin, na 55 mijl, in Bahia Cambaceres, 35 zm van Ushuaia. Een vredige baai in een heuvelachtig bebost landschap tegen de achtergrond van de besneeuwde toppen langs het Beagle kanaal. Hier liggen we goed en beschut voor het komende slechte weer. De dag erop is het nog steeds zonnig met een strak blauwe lucht. De harde wind is er nog niet. Het stormfront heeft een andere koers genomen; 60 mijl verder, bij Kaap Hoorn, waait het 40 knoop.

We profiteren van het mooie weer en gaan snel naar de wal om een stuk te lopen. Onderweg genieten we van de Patagonische ganzen, eenden, aalscholvers en Caracaras (een grote roofvogel). In de verte loopt een grote groep wilde paarden. Als we na een aantal kilometers aan de andere kant van onze baai zijn stuiten we op de tenten van een groep indianen. Ze zeven met grote zeefborden het zand aan de rand van de baai. Goudzoekers. Lang geleden werd er in deze omgeving door een van de zonen van dominee Bridges goud gevonden. Een ware goldrush was het gevolg. Kennelijk is de jacht op het goudzand nog steeds niet over.

Als we weer terug aan boord zijn is het weer inmiddels verslechterd. Patagonie kent veel klimaten op een dag. Het weer slaat snel om en van de mooie temperaturen is weinig meer over.

Bahia Cambaceres is een rustige baai, ver buiten de golven en stromen van het Beagle Kanaal. Met laagwater is de baai door de droogvallende banken bij de ingang vrijwel afgesloten van het buitenwater. We lopen veel en verkennen de natuur in de omgeving intensief. Het landschap is lieflijk, glooiend en roept herinneringen op aan de glooiende heuvels van de Ardennen en de Eifel. Zeker ten opzichte van de woeste ongereptheid van Stateneiland is het soms zelfs wat saai.

Het is apart om te struinen door de oerbossen in de omgeving van de baai. Hier wordt geen hout gewonnen en vooral ook geen hout opgeruimd. We klauteren over half omgevallen bomen en vinden onze weg tussen de rottende takken en stobben. Het is helder dat de drang om in oerbossen niet in te grijpen en vooral geen hout te ruimen een werkelijk ondoordringbare chaos in het bos oplevert. Vreemd genoeg vinden we nauwelijks uitzaaiingen. We doorkruisen een oude gletsjerbaan. Het eeuwenoude mos en heide tapijt veert diep onder onze voetstappen in; het veenmostapijt deint met ons mee. Daar waar een rund(?) diep is weg gezakt in het veentapijt staat water in de gaten. Wij komen er zonder natte voeten door heen. De verzuring van de grond voorkomt de groei van jonge bomen. Op de hele gletsjervlakte vinden we geen enkele boom of struik. Pas aan de zijkanten, waar de puinrijke stuwwal duidelijk is te herkennen groeien weer bomen en struiken.

Op de terugweg naar de boot beklimmen we een heuvel. Vreemd genoeg is de heuveltop een groot bomenkerkhof. Talloze grote bomen staan dood (of liggen inmiddels)op de kale heuveltop. Ooit moeten hier grote bomen ontkiemt en opgegroeid zijn. Nu is het een kale vlakte gevuld met dode oude knarren, de takken, voor zover nog over, naar boven gericht in een laatste wanhoopspoging tot overleven. Wat heeft zich hier afgespeeld? Is het klimaat de laatste honderden jaren gewijzigd; is de grond zo verzuurt dat nieuwe aanwas is uitgesloten. Duidelijk is dat er ooit, decennia geleden brand heeft gewoed op deze top. Raar genoeg heeft dat echter niet geleid tot ruimte voor nieuwe spruiten.

Overal waar we lopen vinden we botten, schedels en soms zelf gedeeltelijke skeletten van dieren die in deze vlaktes en heuvels het leven hebben gelaten. De vossen, roofvogels en insecten zorgen voor de schoonmaak. Nu resten alleen nog de kale wit uitgeslagen botten.

Een andere dag volgen we een aantal uren de loop van de rivier. Uren stappen we over, onder, langs en om oude bomen. De rivier sleept de grote bomen en stammen met zich mee en stort ze verderop langs de oever weer neer. De rivier meandert en laat duidelijk zien hoe de zomerbedding en winterbedding liggen. Alleen in de eerste kilometer van de benedenloop is hout gekapt. De stobben zijn nog te herkennen verder op geen spoor meer van menselijke activiteit.

In dit klimaat van koude winters en frisse zomers duren verteringsprocessen lang. De natuur waar we door heenlopen is al eeuwenoud en heeft, afgezien van de schaarse indianen en kolonisten die zich hier gevestigd hebben maar weinig te lijden gehad van menselijke invloed.

Inmiddels alweer 10 dagen zonder afvalbak in onze omgeving wordt het tijd ons eens van ons afval te gaan ontdoen. Diederik maakt in de middag met een flinke portie sprokkelhout een mooi vuur waar we ons afval lekker in kunnen verbranden.

Na een paar uur is hij uitgespeeld. Hij stinkt alleen geweldig naar de rook. Gelukkig valt hij bij het aanleggen van het bijbootje in het koude water. Probleem opgelost. Als Christien hem er uitgevist heeft krijgt hij schone kleren.

We varen twee baaien verder naar de Bahia Relegada. Op weg daarnaar toe passeren we de Estancia Harberton. Veel missiewerk in Tierra del Fuego is vanaf midden 19e eeuw verricht vanuit de Anglicaanse kerk, dit in tegenstelling tot noord Argentinie en Brazilie waar de paters Jezuiten en Franscicanen actief waren. Een van de eerste Britse missionarissen in deze omgeving was Ds Bridges. Naast zijn geestelijke arbeid heeft hij in de tientallen jaren dat hij hier werkzaam was veel gedaan voor de integratie van de indianen en het vestigen van het lokaal bestuur in Ushuaia. Als dank voor zijn werk kreeg hij (en zijn nazaten) de beschikking over ca 50.000 ha land, bos, water om er een Estancia op de vestigen. Deze Estancia, Harberton, omvat een groot stuk van het gebied waar we ons nu bevinden.

Van het grote boerenbedrijf is niet veel meer over. De Estancia is een toeristische trekpleister met een theehuis en vooral een gedegen "natuur"museum. Het museum en het wetenschappelijk centrum dat er aan verbonden is, is een van de weinige in zijn soort in Zuid-Amerika. Duizenden gestrande walvissen en dolfijnen zijn hier sinds 1962 ontleed en bestudeerd. Duizenden dieren zijn als geraamte gecatalogiseerd en bewaard, zodat nader onderzoek gedaan kan worden naar de beenderen, schedels, kaken/tanden en andere delen. We bekijken ook nog even het beenderhuis waar de dieren liggen te vergaan (en daar in grote kookketels bij worden geholpen; een soort stoofvlees). De temperatuur is, zelfs in de zomer, zo laag dat de natuurlijke weefselafbraak jaren duurt. Een beetje hulp, vandaar dat koken, is nodig om de wetenschappers aan de botten en schedels te helpen. Vrijwilligers werken iedere dag aan het schoonmaken van de nieuwe materialen. Een grote kist met honderden schedels van vooral Commersondolfijnen staat midden in de ruimte klaar voor verdere bewerking. Wat luguber, dat wel.

Op de terugweg overvalt een weersverslechtering ons. In tegenstelling tot de stralende zon en windstilte op de heenweg, roeien we tegen wind en korte golfslag, in de stromende regen terug naar de boot. We kunnen nu allebei droge kleren aan; de zeillaarzen van de zwempartij drie dagen eerder zijn nog niet eens droog.

Het wordt tijd dat we Ushuaia eens aan gaan doen. De verse voorraden zijn praktisch op; het wordt tijd voor boodschappen. Na een tussenstop bij een grote Pinguinkolonie waar we Gentoo en Magalaans spotten varen we door naar Ushuaia. Het regent en het zicht is waardeloos. Als we eenmaal aan de boei liggen en bij de Prefectura zijn geweest kunnen de natte kleren uit. Overal in de boot hangen de waslijntjes inmiddels vol.

De verrassing is groot als de volgende dag de zon even schijnt en we eindelijk de besneeuwde hellingen rondom Ushuaia kunnen zien. We verkennen in de stad alvast wat zaken in verband met de komst van Moniek, eind januari, en Ingeborg/DirkJan, midden maart. In de hoofdstraat is het rustig,  als de  cruiseboten met hun duizenden passagiers er een dag niet zijn. Het is minder winderig achter de beschutting van de huizenrij.
4 seizoenen in een dag; we zien ze dagelijks allemaal. Regen, een waterig zonnetje en een verdwaalde strook blauw in de lucht wisselen elkaar in snel tempo af. Behalve veel eetgelegenheden, vooral veel reisbureautjes, outdoorzaken en kledingzaken met vooral zomergoed. Het is onduidelijk wat je hier met open sandalen en mouwloze jurkjes moet. De outdoorzaken met mutsen handschoenen en warme kleding spreken ons meer aan. Op straat zie je ook mensen met dikke jassen, mutsen en sportkleding door elkaar lopen. Bijzonder.....

Aan de overkant ligt Chili. Als na een paar dagen de voorraden weer zijn aangevuld, vertrekken we weer. Op naar Chili. De enige "Port of Entry" in de wijde omgeving is Puerto Williams. We lopen er aan het begin van de avond binnen. De lijnen zijn nog niet vast of ze zijn alweer paraat; de officials, 4 in getal dit keer. Christien heeft haar handen vol aan alle formulieren en handtekeningen.

The southernmost; Ushuaia is the southernmost town in Argentinie; Puerto Williams heeft the southernmost pub en het southernmost vliegveld; Ushuaia heeft echter het southernmost vliegveld voor normale burgerluchtvaart. We kunnen nog wel even doorgaan zo. Feit is dat de twee plaatsen elkaar stevig de loef afsteken. De PR machine van Ushaia heeft op punten gewonnen. Ushuaia staat nu eenmaal bekend als de "southernmost town". De echte winnaar is wat ons betreft echter Puerto Williams, the southernmost municipality. De tegenstelling tussen de Argentijnse stad Ushuaia vol toeristen, wannabee trekkers, cruiseboten, 1 winkelstraat en asfaltwegen enerzijds en het landelijke Chilieense Puerto Williams anderszijds is groot. Hier grazen de wilde paarden gewoon in de voortuin; de wegen zijn stoffig en ongeplaveid; er is 1 dorpsplein met wat kioskjes en een bank met een ATM. Hier galoppeert 's avonds een gaucho te paard die met zijn lasso de wilde paarden weer bijeendrijft voor de nacht. Het is vooral een marinebasis (the southernmost natuurlijk), waar omheen wat huizen en boerderijen zijn ontstaan. Er zijn twee veerdiensten die Puerto Williams aandoen. 1 met plaats voor een man of 8, een rib, en een met een harde opbouw met plaats voor 15 mensen. Allebei komen ze 1 maal per dag.

We treffen het in Puerto Williams, het warm en zonnig. Voor het eerst in weken kan er buiten in de kuip worden gegeten en geschreven. Ineens wordt duidelijk waarom in Ushuaia de blote jurkjes en sandalen in de winkel hangen. Het is T-shirtjes weer.

We willen vanuit Puerto Williams naar Kaap Hoorn. Een stukje van slechts 100 zeemijl met een beperkt aantal ankerbaaien onderweg. Het venijn zit in het weer. Dagelijks halen we het weerbericht op en maken een inschatting van de verwachte winden op het Beagle kanaal, bij Bahia Nassau en bij Kaap Hoorn. We treffen het niet. Zelf in Puerto Williams fluiten de winden ons af en toe om de oren. De weergaten die we vinden zijn hooguit 12 uur groot waarna er weer een nieuwe zone met winden tot 40-50 knoop aankomt. Na 10 dagen wachten concluderen we dat dit het niet gaat worden. Na de 14 dagen met Moniek doen we een nieuwe poging.

Terwijl we wachten doen we de nodige klussen. Een van de dagen vervangen we de gescheurde ruit in de buiskap; een restje van ons laatste oceaantraject met Kerstmis. Dankzij de warme dagen die we hebben, ca 15 graden, en de handigheid van Christien lukt het de ruit te vervangen. De nieuwe ruit zit er goed passend en strak in.  Op een avond slaat de generator af. Nog maar net  bekomen van het generatorjaar 2009 duikt Diederik meteen onder in de boot. Hij krijgt geen koelwater meer. Na de storing een week geleden als gevolg van het opslurpen van kelp en wier waarna de toegang tot het wierfilter blokkeerde hebben we hem dit keer iets eerder uitgezet. Zowel de kraan als de wierfilter zijn dit keer schoon. Meest voor de handliggend is dan de impellor. Deze is ook nog in orde. We vinden niets, waarschijnlijk is de koelwatertoegang weer door de kelp versperd en zijn we er gewoon vroeg bij geweest dit keer.
Kelp is hele lange en stugge zeebodem begroeiing. Deze planten groeien op en rond rotsen en ondiepe gedeeltes en kunnen wel honderd meter lang worden. Kelp is de verzamelnaam voor een aantal zeebodemplanten die zowel als lange lianen kunnen voorkomen, als in de vorm van meters lang gras, als bijvoorbeeld in de vorm van een soort "gatenplant" met grote bladeren en lange stengels. Bij het ankeren is het een hele klus om ze steeds weer kwijt te raken. We gebruiken daarvoor onze machete. Een "oerwoud"mes dat zo'n slechte reputatie heeft als gevolg van het bewerken van de tegenstanders gedurende stammenoorlogen in Afrika. Kennelijk verstoppen ze niet alleen het anker maar ook de watertoegang van de generator.

Het is toch weer wennen aan de Chileense bureaucratie. Na Brazilië en Argentinië zijn al wel wat gewend maar hier in Chili brengen wij, en andere boten, wederom uren door met het invullen, controleren, stempelen, verzamelen en uitleggen van documenten. Zo is op dit moment een belangrijke vraag of je wel verzekerd bent voor reddingskosten. Moeilijk uit te leggen met een Nederlandstalige omschrijving van de dekking. We hebben maar een rubriek gekozen op de polis waar 200.000 euro bij staat ( de ongevallen verzekering) en toegelicht dat dat reddingskosten zijn.

We redden het niet om naar Kaap Hoorn te komen dezer dagen. Kaap Hoorn is niet voor "Watjes", zeker als je buitenom gaat; maar zelfs via de binnenbocht en de relatieve beschutting van eilanden en ankerbaaien is het ons met 50 knoop gewoon teveel.
De rauwe ongenaakbaarheid van Patagonie trekt "Uitdagingzoekers" aan. Op een dag zwemt een drietal Amerikanen, vanuit Puerto Williams de Paso Mackinley over en terug. Een kleine zeestraat van slechts 10 of 15 mijl, de uitdaging zit hem in de temperatuur van hooguit 5 graden. Vorig jaar zwommen ze Strait Magellan en de Hudson.

Een andere keer zitten we te praten met een Pool die zichzelf een "triatlon"uitdaging heeft gesteld. In 6 maanden tijd trekt hij op de fiets 2000 km dwars door Argentinië zuidwaarts; stapt daarna op de ski's en trekt 300 kilometer over de ijskappen van centraal Chili verder zuidwaarts en stapt daarna in een kajak om van Punta Arenas naar Puerto Williams te kajakken. Een harde klus die hij met een wijntje afsluit op zijn laatste station.
Hij vertelde dat het kajakken tegen stroom en wind zoveel energie kostte dat hij er van is afgevallen. De manchet van zijn droogpak zit de laatste dagen zo ruim dat het water er via zijn handen, via zijn armen, zijn oksel over zijn rug naar beneden loopt; en dit wederom bij 5 graden. Om de route af te korten trok hij met twee andere kajakers met de kajaks over de bergen in plaats van 100 kilometer om te varen. Het kostte ze vier dagen voor ze de kajaks en de voorraden over de bergen naar de andere kant hebben getransporteerd.
Een paar dagen eerder hoorden we al van hem. De Argentijnse en Chileense marine waren hem kwijt en vroegen ons (en vele anderen), naar hen uit te kijken. Pas toen ze met een marine fregat van de ene kant opstoomde en ze met een helikopter van de andere kant kwamen werden ze gelokaliseerd.

Een voordeel heeft ons oponthoud in Puerto Williams wel; we lopen veel en kunnen de verschillende vogels prima fotograferen. Zo hebben we naast de gebruikelijke pinguins, comorants, valken en havikken ook de Ringed Kingfisher (die we onderweg het laatste jaar al regelmatig hebben gezien), de Black-Faced Ibis en de Carpintero of Maghellanic Woodpecker kunnen spotten. Tegenover ons in Puerto Williams zitten een paar Maghellanic Ganzen. Ze hebben jongen. Net als we zitten te eten gaat de familie naar bed. Eerst waggelt moeder langs met haar roodbruine kop; dan komen er drie donsjes aan gewaggeld. De rij wordt gesloten door vader met zijn grijs/witte "businesssuit". Na wat heen en weer geschuifel duiken twee donsjes bij moeder onder de vleugels. Vader zit met het derde donsje onder zijn vleugels een meter verder; op wacht.

Een van de voor de handliggende wandelingen vanuit Pt Williams is de Cero Bandera.(920mtr). Een wandeling van 5 uur die we samen met de bemanning van een van de andere boten maken. Een prachtig stuk omhoog via de bossen tot op een kaal plateau met mossen, heide en lage struiken. Het waait snoeihard (Kaap Hoorn heeft op dat moment 50+ knoop). De wolken jagen in sneltrein vaart voorbij. We  kunnen ons ternauwernood vasthouden aan de strak wapperende Chileense vlag op de top en worden bijna letterlijk van de berg geblazen. Het uitzicht is fantastisch.

Net als we willen vertrekken om toch nog iets van de baaien in het Beagle kanaal te zien legt een van de veerpontjes uit Ushuaia bij ons aan om zijn passagiers uit te laten stappen; althans dat probeert hij. Een dreun en een deuk in de boot is het gevolg. Een dag vol gedoe met een kaptein die geen aansprakelijkheid aanvaart; de Armada die nauwelijks thuis geeft en passagiers die Diederik uitschelden omdat hij hun reis vertraagd door er wat van te zeggen, is het gevolg.
De volgende dag proberen we het opnieuw. Nauwelijks buiten de haven, na eerst netjes ons vertrek te hebben aangekondigd worden we terug geroepen. Onze zarpe is verlopen. Protesteren via de radio helpt niet. Hoewel we een zarpe hebben die nog 6 dagen geldig is moeten we toch terug. We leggen aan aan een marinefregat en lopen weer naar de Port Captain. Daar moet weer een nieuw vaarplan worden ingediend. Na 5 minuten is de nieuwe zarpe klaar; in plaats van 2 dagen zit er nu 1 dag tussen de verschillende stops. Wederom een zarpe van 6 dagen. Nu de autoriteiten tevreden zijn gesteld mogen we weer weg.

In Caleta Tres Mares gooien we het anker uit. Een perfecte windarme locatie beschut tussen de oerbossen. We struinen twee dagen rond met GPS en waadbroek en verkennen een paar mooie stukken woesternij vol rottend hout, omgevallen bomen en nauwelijks te doorwaden struikgewas.

Dan is het op. We varen weer terug, via Puerto Williams (uitklaren) naar Ushuaia( inklaren) om Moniek op het vliegveld op te pikken en boodschappen te doen waarna we weer kunnen uitklaren (Ushuaia). Christien en Moniek moeten dit keer een verklaring tekenen dat ze niet voor de reis betalen. Men verdenkt de schipper van ervan te charteren terwijl hij net verklaart heeft geen commerciele activiteiten te bedrijven. Christien maakt bezwaar, immers ze betaald toch beslist de helft van de reis. De Prefectura snapt het niet; we laten het maar zo. Diederik maakt een foutje. Eenmaal uitgeklaard moeten we binnen 6 uur Argentinie verlaten. Er zit weinig anders op dan maar gewoon gaan varen. Tegen de avond vertrekken we dus maar weer uit Ushuaia. Het waait hard en we lopen met ruim 8 knoop richting Puerto Williams. Dan slaat opeens de stuurautomaat op hol; de boot loopt uit het roer. Een snelle blik leert dat een van de hydrauliek leidingen naar de stuurcilinder olie verliest. Met de hand sturen we de resterende uren naar de veilige haven van Puerto Williams. Ondertussen worden we opgelopen door de Amsterdam, een van de cruiseschepen van de Holland-America lijn.

In Puerto Williams werpen we ons de volgende dag, na de rondjes langs de autoriteiten -4 rondjes autoriteiten in 2 dagen is wel wat veel van het goede- op de hydraulische leiding naar de stuurcilinder. We maken een noodreparatie. Het is te hopen dat hij het een aantal weken uithoudt tot we een nieuwe hebben georganiseerd. Voorlopig eerst maar eens in Ushuaia naar gaan zoeken als we Moniek weer op het vliegveld zetten.

Na het halen van vers brood kunnen we de volgende dag meteen weer weg uit Puerto Williams. De vaarvergunning (zarpe) levert dit keer geen probleem op. We kruisen een groot stuk van de weg over het Beaglekanaal terug naar het westen. De tegenstroom maakt de kruisslagen niet echt gunstig. Aan het eind van de dag gaat in Puerto Orestes (54.54/68.09) het anker er in. Een winderige plek waar de vlagen regelmatig de windgenerator opjagen.

De volgende dag, nog voor het Patagonienet gaan we weer ankerop. Al snel hebben we de eerste gletsjers te pakken met de kijker. We varen de hele dag strak aan de wind met windsnelheden tussen de 5 en de 25 knoop. Regelmatig gaat er een extra zeil bij dat 10 minuten later weer met veel geweld weg gerold moet worden. De valwinden houden ons goed bezig. In de loop van de middag lopen we Caleta Olla (54.56/69.09) binnen, aan de voet van de Ventisquero Hollanda. Van veraf glinstert de blauwe massieve ijsmassa vol breuken en stukken rots ons tegemoet. Misschien lopen we er morgen naar toe. In het vaarwater op weg naar de Caleta komen we, op afstand, een witte krokodil tegen; ons eerste brok ijs. We liggen aan het anker met twee lijnen naar de wal. Na een uurtje stoeien en trekken zijn alle lijnen in het spinnenweb getrokken en kunnen we naar binnen. Inmiddels regent het; een normaal patroon, vanaf deze Caleta.

Na een nacht waarin we de wind verderop op het Canal Beagle, achter onze beschutte ankerplaats horen loeien, starten we met een stevige bushwandeling naar de Ventisquero Holanda (de ijzigblauwe Holanda gletsjer). Het kost moeite het pad vanaf het strand bij het vuurtorentje te vinden; hebben we het eenmaal dan is het binnen 10 meter weer in de bush verdwenen. We klimmen en klauteren een uur tot op begroeide steile morene die ooit eens het eind van de gletsjer markeerde. Nu is het een forse helling midden in het bos. We banen ons een weg door en vooral over het oude hout, de nieuwe opslag van laurierachtigen en de stekelige dwarsliggende hulstachtigen. Als we boven aan de steile helling zijn gekomen zien we dat er nog eens een zelfde steile afdaling en idem beklimming voor ons wacht voor we over de kale rotsen, 500 meter voor ons, verder kunnen naar de gletsjer voet. Dit is het niet helemaal. We draaien om en banen ons een weg terug. Op de terugweg naar de boot moeten we met de bijboot de baai weer terug oversteken. Inmiddels is de wind, die we op de heenweg in de rug hadden verder opgestoken. Een drijfnatte tocht, recht tegen de vanuit de Brazo Nordoeste binnen lopende golven, brengt ons botsend en buizend weer terug. Tijd voor de lunch en een verkleedpartij.

Droog en opgewarmd lichten we het anker (en halen het spinnenweb aan lijnen binnen) en zetten koers naar de Bahia Romanca. Het doel van de dag is de Caleta Mediodia, een smalle banaanvormige caleta waar de boot alleen achteruit in past. Op weg ernaar toe passeren we weer de nodige gletsjers. Afgezien van de Italia die imposant in het water eindigt lijken de overige gletsjers (Francia; Allemania; Romancia) in de voorbije jaren zover te zijn terug getrokken dat een spectaculaire ijsval in het water er niet meer in zit. De nog kale rotsen van de geul, waarin de gletsjer zich in koudere tijden een weg naar beneden heeft gebaand, zijn nog goed te zien; een waterval is vaak nog het enige dat rest.

In de Caleta Mediodia (54.57/69.29)kunnen we de lijnen weer uitleggen. Terwijl Christien de boot kundig achteruit vaart en Moniek de lijnen uitviert roeit Diederik in de bijboot naar alle uithoeken van de caleta om de noodzakelijke lijnen vast te maken. De volgende ochtend kunnen we in omgekeerde volgorde de lijnen weer opruimen. De Caleta is te smal om uitgebreid de bijboot nog op te hijsen. Dit stellen we een paar honderd meter uit tot op de Bahia Romancia in waar we wat meer ruimte hebben. We worden verrast door een perfect windstille dag en, zeldzaam, stroom mee. Na 2,5 uur zijn we op onze volgende lokatie; Seno Pia (54.48/69.38). Voor we het anker erin leggen in Caleta Beaulieu varen we eerst naar de voet van de gletsjer. Voorzichtig, het ijs dat overal om ons heen drijft ontwijkend, brengen we de boot tot dicht bij de gletsjer. Hoewel we roer en zwaard opgetrokken hebben om beschadiging door het ijs te voorkomen durven we als de diepte ineens van 25 naar 2,5 meter oploopt niet verder. Kennelijk zitten we vlak boven de sedimentatietong en een oude eindmorene van de gletsjer. Als alle foto's zijn gemaakt en de geheugenkaartjes vol, is het tijd voor het ankeren. Met het anker erin en twee lijnen naar de wal liggen we als een huis.

De volgende ochtend treffen we het; een echte, Patagonische zomerse dag. We worden, vroeg in de morgen, wakker van de hagel op ons dek. Een, nat, sneeuwdek ligt op de boot. De wolken hangen laag; nauwelijks 100 meter. Vlak boven ons zijn de bomen en bergen mooi wit. Het heeft stevig gesneeuwd vannacht. Als de hemel een paar uur later wat open breekt, anders dan met de bakken water van de uren daarvoor, besluiten we de lijnen weg te halen en het anker te lichten. Seno Pia kent naast een Oostelijke arm ook een Westelijke. Voorzichtig varend manoeuvreren we ons door het vaarwater. Al snel komen de ijsbrokken weer in zicht. Meer en groter dan die in de Oostelijke arm. Het is weer gaan regenen. Na een uur zigzaggen liggen we aan het eind van de westelijke arm. Tijd voor een fotostop. Voor en naast ons monden drie gletsjers uit. Verschillend in vorm en kleur. De middelste grauw en zwart van het puin en zand dat meegesleurd is; de overige twee met prachtige blauwe ijsvallen vlak voor en naast de boeg. De gletsjers maken geluid. Zacht grommend dan weer bulderend banen ze zich hun weg van honderden of duizenden jaren naar beneden. We kunnen door de laag hangende bewolking niet zien waar het geluid vandaan komt. Tot drie keer toe breekt vlak voor ons, met veel geweld en opspattend water een brok uit de meest westelijke gletsjer. Dan steekt ineens een zeeleeuw zijn kop boven water. Inmiddels liggen we helemaal ingesloten door het ijs. Na een uur manoeuvreren we ons er weer uit. De regen stopt even.

Op naar de overkant van de Beagle; Brazo Noroeste. De overkant van het water ligt (even?) mooi in de zon. We verleggen de koers naar Bahia Tres Brazos. Onderweg spotten we een gracieus rondcirkelde Andes Condor. Als we een uurtje later aankomen regent het alweer. In de stromende regen leggen we de laatste mijl af naar een super idyllisch inhammetje, Caleta Cinco Estrellas (54.57/69.46). Met recht 5 sterren. Aan een voor en achterlijn gelegen liggen we midden in een poeltje van nauwelijks 100 meter bij de monding van een waterval.
Heel even trekt de regen op. Tijd voor foto's.

Na een rustige nacht (afgezien van de continue stromende waterval) zetten we koers naar de gletsjers in de Seno Garibaldi. Na de entree blijft het lang vrijwel ijsvrij. Afgezien van een aantal grote brokken kunnen we behoorlijk onze koers houden. Halverwege wordt het anders. Al snel neemt het aantal grote en kleine brokken toe; sommige blokken ijs zijn alleen al boven water enkele meters lang/breed en al snel een meter hoog. We houden een eerbiedige afstand; de hoeveelheid ijs onder water laat zich raden. Korte tijd later keren we om. Met name het aantal kleine "waterijs"brokken die pas kort vooraf zichtbaar zijn maakt het varen moeizaam. Dit in tegenstelling tot de grotere harde witte gletsjerbrokken die veel eerder zichtbaar zijn en die we goed te ontwijken.

Als we weer buiten liggen in de Brazo Noroeste zetten we koers naar Isla Chair/Caleta Alakush (54.54/70.01) in de Paso Darwin. Ooit zeilde Captain Fitzroy hier met zijn Beagle (1831-1836). De reis waarin de jonge Charles Darwin meevoer en aan boord zijn "species" verzamelde en de basis voor zijn "evolutie"theorie legde. Veel in deze wateren herinnert aan deze reis. Niet alleen zijn er de nodige eilanden, bergen, gletsjers en wateren naar Darwin genoemd; Fitzroy zelf gaf, als een echte ontdekkingsreiziger namen aan een groot aantal wateren en eilanden waar hij langs voeren. Het eilandje waar de inham Caleta Alakush te vinden is vond hij net een stoel lijken; vandaar de naam.

Het binnenvaren van de Caleta's is een waar avontuur. Sommigen zijn groot, als een ankerbaai, en geven alle ruimte om na het zakken en vasttrekken van het anker de bijboot te laten zakken en een aantal lijnen te leggen naar de wal. Anderen zijn smal, banaanvormig, nauwelijks geschikt de boot te keren. Voor de Caleta leggen we de boot dan stil, leggen de bijboot alvast in het water compleet met lijnen en kettingen, waarna we voorzichtig achteruitvarend het anker bij de entree laten zakken en de boot achteruit in parkeren. Daarna rest nog het snel naar de wal roeien om de eerste lijnen vast te leggen zodat de boot verankerd ligt. Een uur later kan meestal de motor uit en kan de waadbroek weer te drogen worden gehangen. Klaar voor naar we hopen een safe nacht met de nodige nachtrust.

Het is zonnig en warm als we de volgende dag, na het Patagonie radionet, de Caleta verlaten. Ook het anker opgaan kost ons in omgekeerde volgorde weer een uur. Tijd sparen door even geen waadbroek of laarzen aan te trekken helpt weinig. Als na een uur de lijnen binnen zijn, het anker opgehaald is en het bijboot weer onder de beugel hangt zijn dan toch weer droge kleren nodig. We benutten de binnenbocht. Onze zarpe (vaarvergunning) geeft aan dat we geacht worden via de Paso Darwin en het Canal Thomson te varen. Het is windstil en de binnendoor route, Canal Barros Merino, lonkt. Na drie uur gaat het anker erin in de Estero Coloane (55.06/69.49); een mooi omsloten baai met rondom watervallen en gletsjers. Hier blijven we een dag; klaar om de massieve regen en harde wind die voorspelt wordt, 30+, af te wachten.